Anna Untek
Dla wielu kierowców OC to „święty spokój”. Składka zapłacona, polisa aktywna, więc w razie kolizji wszystko załatwi ubezpieczyciel. I w zdecydowanej większości przypadków tak właśnie jest.
OC działa automatycznie i obejmuje szkody wyrządzone osobom trzecim. Problem zaczyna się wtedy, gdy dochodzi do sytuacji nietypowej. Bo choć OC jest obowiązkowe i ma ustawowy zakres, istnieją przypadki, w których ochrona nie zadziała w taki sposób, jak wyobraża sobie kierowca. Czasem oznacza to brak ochrony, a czasem – obowiązek zwrotu pieniędzy ubezpieczycielowi.
Warto wiedzieć, gdzie przebiega granica.
OC chroni przed skutkami nieumyślnego spowodowania szkody. Jeżeli jednak kierowca działał celowo – na przykład świadomie wjechał w inne auto z zamiarem uszkodzenia – sytuacja wygląda zupełnie inaczej. W takim przypadku ubezpieczyciel co prawda wypłaci odszkodowanie poszkodowanemu (bo tego wymaga ochrona osoby trzeciej), ale następnie wystąpi do sprawcy z regresem, czyli żądaniem zwrotu wypłaconych środków. Innymi słowy: polisa jest opłacona, szkoda zostanie pokryta, ale finalny rachunek może trafić do kierowcy.
To jedna z najczęstszych sytuacji, w których OC „nie zadziała” w praktycznym sensie. Jeśli sprawca kolizji był pod wpływem alkoholu albo środków odurzających, ubezpieczyciel również wypłaci odszkodowanie poszkodowanemu. Jednak potem może dochodzić zwrotu pieniędzy od sprawcy. Taki regres bywa bardzo dotkliwy, szczególnie przy poważnych szkodach osobowych, gdzie mówimy o kwotach sięgających setek tysięcy złotych.
W tym sensie OC formalnie działa, ale finansowa odpowiedzialność wraca do kierowcy.
Podobny mechanizm obowiązuje, gdy kierowca nie posiadał prawa jazdy odpowiedniej kategorii albo miał sądowy zakaz prowadzenia pojazdów. Z punktu widzenia poszkodowanego ochrona jest zachowana – otrzyma odszkodowanie z OC sprawcy. Z punktu widzenia sprawcy sytuacja jest jednak poważna. Ubezpieczyciel może domagać się zwrotu całości wypłaconej kwoty.
To pokazuje, że opłacona składka nie chroni przed konsekwencjami poważnych naruszeń prawa.
Jeżeli kierowca zbiegł z miejsca kolizji, również naraża się na regres ze strony ubezpieczyciela. Prawo traktuje takie zachowanie jako poważne naruszenie obowiązków uczestnika ruchu drogowego. W efekcie firma ubezpieczeniowa może odzyskać od sprawcy pieniądze wypłacone poszkodowanemu. W praktyce oznacza to, że próba uniknięcia odpowiedzialności często kończy się jeszcze większymi kosztami.
Warto pamiętać o podstawowej zasadzie: OC chroni osoby trzecie, nie właściciela pojazdu. Jeżeli w wyniku kolizji uszkodzisz własne auto, własny garaż czy ogrodzenie – z OC nie otrzymasz odszkodowania. W takich sytuacjach potrzebne jest AC. To częsty błąd interpretacyjny: kierowcy zakładają, że „mam OC, więc wszystko jest pokryte”. OC działa wyłącznie wobec innych uczestników ruchu.
Istnieją również ograniczenia dotyczące szkód wyrządzonych najbliższym osobom. W określonych sytuacjach ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania za szkody w mieniu należącym do współmałżonka lub osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Wynika to z konstrukcji prawnej odpowiedzialności cywilnej i relacji majątkowych między bliskimi osobami. Dlatego w takich przypadkach analiza sytuacji bywa bardziej złożona.
Jeżeli samochód został użyty w sposób sprzeczny z deklarowanym przeznaczeniem – na przykład do wyścigów, rajdów czy nielegalnego transportu – ubezpieczyciel może badać okoliczności zdarzenia.
OC nadal chroni poszkodowanego, ale w określonych sytuacjach możliwy jest regres wobec sprawcy. Szczególnie dotyczy to przypadków, gdy pojazd był używany w sposób zwiększający ryzyko ponad standardowy ruch drogowy.
Choć temat dotyczy sytuacji, gdy polisa jest opłacona, warto wspomnieć o jednym z najczęstszych błędów – nieświadomej przerwie w ochronie.
Jeśli poprzednia umowa została wypowiedziana, a nowa nie została zawarta na czas, nawet jednodniowa luka może oznaczać brak ochrony i wysoką karę z UFG. Wtedy OC faktycznie „nie działa”, bo formalnie go nie ma.
Dlatego tak istotne jest pilnowanie ciągłości ubezpieczenia.
W zdecydowanej większości przypadków opłacone OC spełnia swoją funkcję i zabezpiecza poszkodowanych. Jednak w sytuacjach takich jak jazda pod wpływem alkoholu, brak uprawnień czy ucieczka z miejsca zdarzenia, ochrona działa tylko pozornie.
Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie, ale później może dochodzić zwrotu pieniędzy od sprawcy. To różnica, o której wielu kierowców nie myśli do momentu, gdy jest za późno.
OC to obowiązkowa i bardzo skuteczna ochrona, ale nie jest tarczą przed konsekwencjami poważnych naruszeń prawa. W ruchu drogowym – podobnie jak w ubezpieczeniach – odpowiedzialność zawsze wraca do tego, kto ją spowodował.
Piotr Romanowski
Polisa na życie to doskonałe rozwiązanie zabezpieczające nas pod kątem różnych wydarzeń, ale... czy ma ograniczenie terytorialne? Oto odpowiedź na to, czy polisa ubezpieczeniowa na życie zadziała nie tylko w Polsce, ale i za granicą.
Piotr Romanowski
Ubezpieczenia na życie z opcją inwestycyjną łączą w sobie dwa elementy: ochronę życia lub zdrowia oraz możliwość pomnażania kapitału. Statystyki potwierdzają, że w ostatnich latach Polacy coraz chętniej sięgają po takie produkty. Jak działają?
Anna Untek
W świecie ubezpieczeń coraz częściej mówi się o niedoubezpieczeniu – zjawisku, które w praktyce dotyka tysięcy osób. Chodzi o sytuację, gdy suma ubezpieczenia, czyli kwota wpisana w polisie, jest niższa od straty.
Piotr Romanowski
Ubezpieczenia kojarzymy najczęściej z samochodem, mieszkaniem czy zdrowiem. Rzadko kiedy myślimy o tym, że konsekwencje finansowe mogą wynikać nie tylko z wypadków drogowych czy poważnych chorób, ale też z codziennych sytuacji.
